Kategoriler
Nakşibendî Yolunun 11 Esası (Usûlü)

Nakşibendî Yolunun 11 Esası (Usûlü)

22.05.2025
Nakşibendî Tarikatı'nın 11 Esası (Usûlü)

 

Nakşibendîlik, tasavvufun en köklü ve en etkili yollarından biridir. Bu yolda ilerleyenler için rehber olan 11 temel esas, hem zahirî hem batınî terbiyeyi esas alır. Kalbi saflaştırmak, nefsi tezkiye etmek ve Hakk’a yakın olmak isteyenler için bu esaslar birer ışık gibidir.

İşte Nakşibendî büyüklerinin bizlere miras bıraktığı 11 altın prensip:


1. Huş Der Dem (Her An Uyanıklık)

Her nefeste Allah Teâlâ’nın huzurunda olduğunu bilerek yaşamak. Geçmişin hüznüyle, geleceğin endişesiyle değil; içinde bulunulan anı Hakk ile doldurmak.


2. Nazar Ber Kadem (Gözünü Adımlarına Sabitlemek)

Gözün dış dünyada dağılmasına izin vermemek. Başını önüne eğmek, dikkatini dağılmaktan koruyarak içe yönelmek. Bu, hem edep hem de kalp selameti için gereklidir.


3. Safar Der Vatan (İçsel Yolculuk)

Asıl hicret, kalbin kötü huylardan temizlenip güzel ahlâkla süslenmesidir. Nefisten Hakk’a olan bu yolculuk, insanın kendi içine yapacağı en büyük seferdir.


4. Halvet Der Encümen (Kalabalıkta Hakk’la Olmak)

Toplum içinde yaşarken dahi kalbi Allah’a bağlı tutmak. Kalabalıklar içinde bile iç âleminde yalnız Allah’a yönelmek.


5. Yâd Kerd (Zikri Sürekli Kılmak)

Kalbin Allah zikriyle diri tutulması. Gafletten uzak kalmak için dilde ve gönülde zikirle meşgul olmak.


6. Bâz Geşt (Dönüş Zikri)

Kalp gaflete düştüğünde hemen toparlanıp zikre dönmek. Hakk’a yönelişi sürekli taze tutmak.


7. Nigâh Dâşt (Kalbi Koruma)

Kalbi, kötü düşüncelerden ve vesveselerden muhafaza etmek. Zihni ve kalbi Hakk’ın dışındaki boş meşgalelerden uzak tutmak.


8. Yâd Dâşt (Kalpte Zikir Bilinci)

Zikrin yalnızca dilde değil, kalpte de devam etmesi. Hakk’ın huzurunda olunduğunu kalben hissetmek.


9. Vukûf-ı Zamânî (Zamana Dikkat)

Vakitleri israf etmeden değerlendirmek. Her anın kıymetini bilerek Allah rızasını gözetmek.


10. Vukûf-ı Adedî (Zikir Sayısına Dikkat)

Zikirleri düzenli ve sayıya riayet ederek yapmak. Bu dikkat, zikri disipline eder ve gafleti azaltır.


11. Vukûf-ı Kalbî (Kalbin Haline Dikkat)

Kalbin zikre hazır olup olmadığını gözlemlemek. Zikrin şekilden ibaret kalmaması için kalp hâlini sürekli kontrol etmek.


Bu 11 usûl, sadece bir disiplin değil; aynı zamanda bir hayat tarzıdır. Nakşibendîlik, kalbi Hakk’a yönlendiren, nefsi arındıran ve kulun her anını anlamlı kılan bir yoldur. Bu esasları yaşamak, dünya ile Hakk arasında denge kuran ince bir çizgide yürümek gibidir.

Allah Teâlâ bizleri bu yolda sebat eden, bu esaslarla amel eden kullarından eylesin.

"Tarikat, hakikate giden yoldur. Yolun edebi ise bu 11 esastadır."